Sosyal Beceriler Öğretimi

1 03 2007

1. Sosyal beceriler öğrenilmelidir: Sosyal açıdan berecileri olmayan öğrencileri bir gruba koyup onlara işbirliği yapmalarını söylemeniz bunu yapabileceklerini garantilemez. Başkalarıyla nasıl etkili şekilde etkileşebileceğimizi içgüdüsel şekilde bilerek doğmuyoruz. Bireyler arası ve küçük grup becerileri sizlerin onlara ihtiyaç duyduğunuzda sihirli bir şekilde ortaya çıkmazlar. Üst düzeyde işbirliği için gerekli olan sosyal becerileri öğrencilere öğretmeniz ve işbirliği yaptıkları grupların üretken olabilmesi için bu becerileri kullanmaları konusunda öğrencileri motive etmelisiniz.
2. Her İşbirlikçi Ders, Sosyal Beceriler Dersi olmanın yanı sıra Akademik derstir: İşbirlikçi öğrenim gruplarında, öğrenciler hem akademik konuyu (görevle ilgili çalışma) hem de grubun bir parçası olarak görev yapabilmeleri için (ekip çalışması) gerekli olan bireyler arası ve küçük grup becerilerini öğrenmek zorundadır. Öğrencilerin ayni zamanda hem görevle ilgili çalışma hem de ekip çalışmasında yer almaları gerektiğinden, işbirlikli öğrenim rekabetçi ya da bireysel öğrenime göre esas olarak daha karmaşıktır. Eğer grup üyeleri ekip çalışmasında beceriksizse, onların görev çalışması standardın altında olma yolundadır. Üyelerin ekip çalışma becerileri arttıkça, onların öğrenimlerinin niteliği ve niceliği daha yüksek olacaktır.
3. Ekip Çalışması Becerilerinin “Ne” ve “Nasıl”larını Anlamak: Öğrencilere ekip çalışması becerilerini öğretirken, hangi becerilerin öğretileceğini ve sosyal becerileri nasıl öğreteceğinizi anlamanız gerekir.
4. Ekip Çalışması Becerileri Öğretimi için 3 Kuralı İzleyin:
1. Net olun. Her sosyal beceriyi bir T-tablosu ile işlevsel bir biçimde tanımlayın.
2. Azla başlayın. Bir seferde öğrenebileceklerinden daha fazla sosyal becerilerle öğrencilerinizi yük altında bırakmayın. Bir kaç derste için bir ya da iki davranış üzerinde odaklanmak yeterlidir. Öğrencilerin işbirlikli öğrenme grubunda uygun ve istenilen davranışın ne olduğunu bilmeleri gerekir ancak fazla bilgi yükünün altında kalmamalıdırlar.
3. İyice öğrenmeyi vurgulayınız. Öğrencilerin becerileri bir ya da iki defa uygulaması yeterli değildir. Öğrenciler bunu kendi davranışsal repertuarlarına entegre edene ve bunu otomatik ve olağan bir şekilde yapana kadar bir becerinin üstünde durmaya devam edin.
Hangi Beceriler Öğretilmeli
Sayısız kişiler arası ve küçük grup becerileri işbirlikli çabaların başarısını etkiler. Ortak hedefleri başarmak için çabalarını koordine ederken öğrencilerin (a) birbirlerini iyi tanımaları ve birbirlerine güvenmeleri, (b) birbirleriyle doğru ve açık şekilde iletişim kumaları, (c) birbirlerini kabul etmeleri ve desteklemeleri, ve (c) yapısı bir şekilde çatışmaları çözmeleri gerekmektedir (Johnson, 1991, 1993; Johnson ve F. Johnson, 1994). Bir derste üzerinde duracağınız işbirlikçi beceriler öğrencilerinizin sahip olduğu ve henüz usta olmadıkları becerilere dayanır. İşbirlikçi beceriler dört seviyeden oluşmaktadır:
Oluşturma: İşbirlikli öğrenim grubu oluşturmada gereksinim duyulan beceriler, örneğin
-”grubunuzla kalın ve odada dolaşmayın,”
-”kısık ses kullanın,”
-”sırayla yapın,” ve
-”birbirinize adıyla hitap edin.”
Faal duruma getirme: Görevi tamamlamak ve üyeler arasında etkili çalışma ilişkisi sağlamak üzere olan grup faaliyetlerini yönetmek için gerekli olan beceriler. Örneğin
– kişisel düşünceleri ve sonuçları belirtmek,
– grup çalışmasını yönlendirmek, ve
– herkesin katılımını teşvik etmek.
Şekillendirme: İncelenen materyal hakkında daha derinlemesine anlayışa sahip olmak, daha-kaliteli muhakeme stratejilerinin kullanımını teşvik etmek ve görev verilmiş olan materyal ile ilgili ustalaşmayı ve hatırda tutmayı azami düzeye getirmek için gerekli olan beceriler. Örneğin
– kişisel muhakemeyi adım adım açıklamak ve
– o an üzerinde çalışılmakta olan şeyi önceki öğrenilenlerle ilişkilendirmek.
Mayalandırma: Üzerinde çalışılan materyali yeniden kavramsallaştırmak, bilişsel çatışma, daha fazla bilgi arayışı ve bir kişinin sonuçları arkasında yatan rasyonelin iletilmesi için gerekli beceriler. Örneğin
– fikirleri (kişileri değil) eleştirmek ve
– mantıken ikna olmadı iseniz fikrinizi değiştirmemek (çoğunluk kuralı öğrenmeyi geliştirmez).
Sonuç: Yüksek performans gösteren ve öğrenen bir ekip. Her birey daha güçlü birer kişi olacak.
Beceriler Nasıl Öğretilmeli
Polis potansiyel suçluları değerlendirirken, üç özelliğin ortak olarak var olması durumunu araştırır: olanak, güdü ve araçlar. Kişiler arası bir eyleme karışma ile ilgili hareketin olması için diğer insanlarla temas olanağının varlığını, harekete geçmek için yeterli bir sebep ve hareketin meydana gelebileceği bir yöntem ya da prosedüre erişim gerekir. Öğrencilerin bir ekip halinde çalışması için onların (a) işbirlikli şekilde çalışabilecekleri bir olanağa (ekip çalışması becerilerinin açıkça gösterileceği), (b) ekip çalışması becerileriyle ilgilenmeleri için bir motivasyona (bu tür eylemlerin kendileri için yararlı olacağına inanmaları için bir neden), ve (c) ekip çalışması becerilerini kullanmada bir miktar ustalığa gereksinimleri vardır. Öğrencilere işbirlikçi gruplarda öğrenme olanağı sağladıktan sonra, öğrencilere mutlaka güdü ve bunu yapmaları için araçları sağlamanız gerekmektedir.
1. Birinci adım, öğrencilerin ekip çalışması becerisinin gerekliliğini görmesini sağlamaktır. Ekip çalışması becerisinin gerekliliğini oluşturmak için:
Öğrencilerden birlikte daha etkili çalışmaları için gereksinim duydukları ekip çalışması becerilerini önermelerini isteyin. Önerilen becerilerden vurgulamak üzere birini ya da daha fazlasını seçin.
Seçilen becerileri bilmelerinin bilmemelerinden daha iyi olduğunu göstermek üzere öğrencilere bir vaka sunun. Afişler asabilirsiniz, becerilerin ne kadar önemli olduğunu öğrencilere söyleyebilirsiniz, bu becerileri kullanan öğrencilere kompliman yapabilirsiniz.
Becerinin gerekli olduğunu göstermenin eğlenceli bir yolu, grup içinde becerinin olmadığını açıkça ortaya koyarak karşıt-örnek sağlayan bir rol oynama düzenleyin.
2. İkinci adım, öğrencilerin becerinin ne olduğunu, beceri ile nasıl ilgileneceklerini ve beceriyi ne zaman kullanacaklarını anlamalarını sağlamaktır. Öğrencilerin becerinin ne olduğu, bunu nasıl ve ne zaman uygulayacakları konusunda net bir fikir edinmelerini sağlamak için, aşağıdakileri yapabilirsiniz:
q Öğrencilerin özellikle ne yapacaklarını bilebilmeleri için beceriyi gerçek sözel ve sözel olmayan davranışlarla işlemsel olarak tanımlayın. Öğrencilere, ders sırasında hangi becerileri kullanmalarını arzuladığınızı sadece söylemek yeterli değildir (”Lütfen birbirinizin katılımını teşvik edin ve öğrenilenin ne olduğu ile ilgili olarak birbirinizin ne anladığını kontrol edin.”). Öğrencinin biri için cesaretlendirici olan diğeri için cesaretini kırıcı olan olabilir. Mutlaka ne yapacaklarını tam olarak açıklamanız gerekmektedir. Bir sosyal beceriyi açıklamanın bir yolu bir T-Tablosudur. Öğretmen beceriyi yazar (örneğin, katılımın teşvik edilmesi) ve bunun arkasından sınıfa şu soruyu sorar “Bu beceri neye benzeyecek (sözel olmayan davranışlar)?” Öğrencilerin bazı fikirler ortaya koymalarından sonra, sınıfa şu soru sorulur, “Bu beceri nasıl görüntülenecek (cümle yada sözcüklerle anlatma)?” Öğrenciler bazı fikirler listelerler. Daha sonra öğrencilerin başvurmaları için T-Tablosunu göze çarpan şekilde sergileyebilirsiniz.
Bir örnek: Katılımı Teşvik Etmek
Görüntüsü Sesi
Gülümseme
Senin fikrin ne?
Göz Teması
Harika!
Alkış
İyi Fikir!
Tebrik etmek
İlgi çekici
1. Sınıfın önünde beceriyi gösterin ve modelleştirin ve öğrenciler becerinin görüntüsünün ve sesinin ne olduğu hakkında net bir fikir sahibi olana kadar adım-adım beceriyi anlatın.
2. Ders başlamadan önce gruplarında beceriyi iki defa uygulayacakları şekilde öğrencilere rol yaptırın.
3. Üçüncü adım, pratik yapmak üzere görevler oluşturma ve beceri üzerinde ustalık kazandırmayı özendirmedir. Bir beceri ile ilgili ustalık kazanma için, öğrencilerin bunu tekrar tekrar uygulamaları gerekmektedir. Onların uygulamalarını aşağıdaki şekilde yönlendirebilirsiniz:
1. Ya bazı üyelerin yerine getirmesi için özel bir rol olarak ya da tüm grup üyelerinin ilgilenmek zorunda olduğu bir sorumluluk olarak sosyal beceri ile görevlendirerek.
2. Her grubu gözlemleyerek (ve öğrenci gözlemcileri de aynı şekilde davranmak üzere kullanarak) ve hangi üyelerin beceri ile ne sıklıkta ve ne derece etkin şekilde ilgilendiklerini kaydederek.
3. Bir grup üyesine beceriyi ortaya koymasını isteyerek ders boyunca düzenli olarak beceriyi tetikleyerek.
4. Sosyal becerinin doğasını ve bununla nasıl ilgilenileceğini netleştirmek için öğrenici grupların arasına girerek.
5. Beceri kullanımlarını iyileştirmek için öğrencileri yetiştirerek.
4. Dördüncü adım, her öğrencinin (a) kendi beceri kullanımı ile ilgili geri bildirim almasını ve (b) gelecek sefer beceri ile nasıl daha etkili şekilde ilgileneceğini yansıtmasını sağlamaktır. Sadece ekip çalışma becerilerinin pratiğini yapmak yeterli değildir. Öğrenciler, ne kadar sıklıkla ve ne kadar iyi bir şekilde beceriyi kullandıkları hakkında mutlaka geri bildirim almadır. Öğrenciler, aldıkları geri bildirime ve beceriyi kullanımları ile ilgili öz değerlendirmelerine dayanarak, gelecekte beceriyi daha etkili şekilde nasıl kullanacaklarını yansıtmalıdır.
1. Verileri sınıfa, gruba, bireylere sunun.
2. Öğrencilerin beceriyi kullanmasını tablolaştırın.
3. Verilerin öğrenciler tarafından analiz edilmesini/yansıtılmasını sağlayın.
4. Beceri kullanımı ile ilgili her öğrencinin olumlu geri bildirim almasını
sağlayın.
5. Öğrencilerin iyileştirme ile ilgili hedefleri oluşturmasını sağlayın.
6. Grupların zorlu çalışmalarını kutlamasını sağlayın.
5. Beşinci adım, beceri doğal bir eylem gibi görünene kadar beceriyi pratik yapma konusunda direnmelerini sağlamaktır. Bir çok beceride bir yavaş öğrenim süresi, sonra hızlı bir gelişme süresi, daha sonra performansın ayni kalıyor gibi göründüğü bir süre, sonra tekrar hızlı bir gelişme süresi, sonra tekrar bir plato ve buna benzer süreler vardır. Öğrenciler, ilk platoları aşmaya yetecek kadar uzun bir süre ve becerileri davranış repertuarlarına entegre edecek şekilde ekip çalışma becerilerinin pratiğini yapmalıdır.
İ Beceriye Neden İhtiyaç Olduğunu Gösterin
T Beceriyi T-Tablolaştırın
P Öğrencilerin Pratik Yapmasını Sağlayın
B Başarıyı Yansıtın
D Beceri Doğal Hale Gelene Kadar Pratik Yaptırın
Beceri gelişiminin çoğunun aşamaları vardır:
1. Utangaç, beceriyi tuhaf bir biçimde sergilemek.
2. Beceriyi sergilerken yapmacık olduğu hissine kapılmak. Bir müddet sonra, tuhaflık geçer ve beceriyi sergilemek daha düzgün hale gelir. Ancak, öğrencilerin çoğu becerileri sergilerken bunun yapmacık olduğunu ya da içten olmadığını hissederler. Öğrenciler, bu aşamayı geçebilmek için, akranlarının ve öğretmenlerinin teşvik etmesine gereksinim duyarlar.
3. Beceriyi iyi fakat mekanik bir biçimde kullanmak.
4. Öğrencilerin beceriyi kendi davranış repertuarlarına tümüyle entegre ettikleri ve becerinin ilgilenilecek doğal bir eylem olduğunu hissettikleri otomatik ve rutin şekilde becerinin kullanımı. Kendi ekip çalışma becerilerini güzelleştirerek, biraz değiştirerek ve uyarlayarak sürekli iyileştirmeleri için öğrencileri teşvik edin.
Öğrencilere sosyal becerileri öğretmenin bir yolu, bunları öğrencilere grup rolleri olarak tahsis etmektir
Grup rolü kavramını spor takımına benzetme yoluyla tanıtabilirsiniz.
1. Bir spor takımındaki çeşitli rolleri listeleyin. Örneğin futbolda, takımın tüm diğer oyuncularının yanı sıra hücum oyuncusu (topla pas veren ya da koşan oyuncu) orta oyuncuya (topu hücum oyuncusuna gönderen), defans oyuncusuna (hücum oyuncusunu tutmaya çalışan karşı takım oyuncularını engelleyen) ve sağ-sol açık oyuncusuna (hücum oyuncusunun attığı pası yakalayan) güvenmektedir.
2. Öğrencilerden, her oyuncunun kendi görevini yapmasının neden önemli olduğunu ve bir ya da iki oyuncunun görevlerini yapmamaları durumunda neler olabileceğini anlatmalarını isteyin.
3. Sınıfı işbirlikli öğrenim gruplarına göre düzenleyeceğinizi ve her üyenin gerçekleştireceği temel bir rolünün olacağını belirtin.
Gruptaki Rolleri Tanıtmak
Rol Birisi işini yapmazsa ne olur?
Orta Saha Oyuncusu
Hücum Oyuncusu
Defans Oyuncusu
Sol-Sağ Açık Oyuncu
Beceriler:
Grup içinde Çalıştığımız zaman;
T Teşvik Ederiz
B Başkalarına Saygı Gösteririz
O Göreve Odaklanırız
K Kısık Sesle Konuşuruz
A Aktif bir Biçimde Katılırız
G Grubumuzda Kalırız
Diğer T-Tabloları
Anlayışı Kontrol Etme
Görüntüsü Sesi
Göz teması
Bana bunu anlat.
Öne eğilme
Bana gösterir misin?
İlgilenir şekilde bakma
Nasıl yapacağımızı anlat
Açık jestler
Bana bir örnek ver
Katkıda Bulunan Fikirler
Görüntüsü Sesi
Öne eğilmek
Benim fikrim şudur …
Açık jestler
Benim tavsiyem …
Sırayla yapma
Şöyle yapabiliriz …
……….. öneririm
Şöyle yaparsak …
Özetleme
Görüntüsü Sesi
Öne eğilmek
Gözden geçirelim.
Sevecen mimikler
Temel fikirlerimiz şunlar…
Açık jestler
Bu noktada, biz…
Bizim düşüncemiz…

Johnson’dan alıntıdır


İşlemler

Information

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s




%d blogcu bunu beğendi: